امروز: چهارشنبه ۶ مهر ۱۴۰۱
کد خبر: 9712
تاریخ انتشار: 9:32 ق.ظ - چهارشنبه 2015/01/28
چاپ این نوشته
Share

در معماری امروزی برای مسکن هیچ‌گونه اندرونی و بیرونی در نظر گرفته نشده و حتی محل خشک نمودن لباس های شسته شده، یا داخل خانه در معرض دید همگان، یا کنار پنجره در معرض دید رهگذران قرار می گیرد.

به گزارش پایگاه خبری مباحث , خبرگزاری«حوزه» ، دومین قسمت از سلسله مباحث معماری اسلامی با عنوان آسیب های ساخت مسکن به سبک غربی که از سوی حجت الاسلام فولادی در حرم حضرت فاطمه معصومه(س) بیان شده را تقدیم می‌نماید.

نوع ساختن مسکن:

خداوند متعال در قرآن می فرماید: «وَ أَوْحَیْنا إِلى‏ مُوسى‏ وَ أَخیهِ أَنْ تَبَوَّءا لِقَوْمِکُما بِمِصْرَ بُیُوتاً وَ اجْعَلُوا بُیُوتَکُمْ قِبْلَهً وَ أَقیمُوا الصَّلاهَ وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنینَ» و به موسى و برادرش وحى کردیم که: براى قوم خود، خانه‏هایى در سرزمین مصر انتخاب کنید؛ خانه‏هایتان را مقابل یکدیگر(و متمرکز) قرار دهید! و نماز را برپا دارید! و به مؤمنان بشارت ده(که سرانجام پیروز مى‏شوند!). (یونس/۸۷)

معنای قبله: 

یکی از معانی قبله در این آیه عبادتگاه است؛ یعنی خانه های خود را محل عبادت قرار دهید؛ به قرینه «وَ أَقیمُوا الصَّلاهَ».

معنای دیگر، مقابل هم قرار دادن خانه ها به صورت متمرکز و در کنار هم (نه بر روی هم) تا از پراکندگی و تفرقه دور شده، به استحکام روابط صحیح اجتماعی و همچنین احیای روح جمعی، بر اساس تقوی و اقامۀ نماز بپردازند.

«وَ قالَ مُوسى‏ رَبَّنا إِنَّکَ آتَیْتَ فِرْعَوْنَ وَ مَلَأَهُ زینَهً وَ أَمْوالاً فِی الْحَیاهِ الدُّنْیا رَبَّنا لِیُضِلُّوا عَنْ سَبیلِکَ رَبَّنَا اطْمِسْ عَلى‏ أَمْوالِهِمْ وَ اشْدُدْ عَلى‏ قُلُوبِهِمْ فَلا یُؤْمِنُوا حَتَّى یَرَوُا الْعَذابَ الْأَلیمَ * قالَ قَدْ أُجیبَتْ دَعْوَتُکُما فَاسْتَقیما وَ لا تَتَّبِعانِ سَبیلَ الَّذینَ لا یَعْلَمُونَ». موسى(ع) گفت: پروردگارا! تو فرعون و اطرافیانش را زینت و اموالى(سرشار) در زندگى دنیا داده‏اى، پروردگارا! در نتیجه(بنده گانت را) از راه تو گمراه مى‏سازند! پروردگارا! اموالشان را نابود کن! و(به جرم گناهانشان،) دل هایشان را سخت و سنگین ساز، به گونه‏اى که ایمان نیاورند تا عذاب دردناک را ببینند! * خداوند فرمود: دعاى شما پذیرفته شد! استقامت به خرج دهید؛ و از راه(و رسم) کسانى که نمى‏دانند، تبعیت نکنید!. (یونس۸۹-۸۸)

اما عمل فرعون و اطرافیان او رفتن به سوی تجمل، زینت و تزیین بوده و برای گمراه کردن مردم از راه خدا به وسیله های مختلف متوسّل می شدند.

تقسیم بندی فضای مسکن:

خانه رسول خدا صلی الله علیه و آله و حضرت خدیجه سلام الله علیها، خانه ای زیبا و دارای چهار اتاق، سه اتاق اندرونی (یک اتاق برای فرزندان، یک اتاق برای پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و حضرت خدیجه سلام الله علیها -حدود ۲۴ متر مربع – و یک اتاق نیز برای عبادت رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم؛ اتاق بیرونی هم برای ملاقات با مردم و میهمانان بوده است. طرحی زیبا، اما عاری از هرگونه تکلّف و زینت های دنیوی، بسیار ابتکاری و جالب که متأسفانه توسط وهابیت تخریب شده است. (مرآه الحرمین ص ۱۸۹)

توجه به بیرونی و اندرونی:

توجه به حفظ حریم محرم و نامحرم در ساختن مسکن بسیار مهم است. ضمن آن‌که در داخل خانه هم، جدا بودن اتاق فرزندان با والدین مورد توجه قرار گرفته شده و نیز محل عبادت هم مشخص گردیده است.

امروزه آن مقدار که به اتاق خواب یا سرویس بهداشتی و تزیین آنها اهمیت داده شده، به اتاق مخصوص عبادت اهمیت داده نمی‌شود.

سرویس بهداشتی خانه اسلامی:

امام صادق علیه السلام فرمودند: شایسته است محل تخلّی در پوشیده‌ترین جای خانه باشد. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: جبرئیل امین بر من نازل شد و گفت: در خانه ای که سگ یا ظرفِ ادرار در آن باشد، ما ملائکه وارد نمی‌شویم. بنابراین می توان نتیجه گرفت که سرویس بهداشتی، باید دور از محل نشیمن باشد.

همچنین بر اساس فرهنگ شیعی رو به قبله یا پشت به قبله بودن سرویس بهداشتی حرام است.

اتاق پذیرایی:

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: هر چیزی زکاتی دارد و زکات خانه، اتاق پذیرایی از میهمان است. (نهج الفصاحه ص ۴۷۸)

امام باقر علیه السلام می فرماید: بهترین خانه های شما خانه‌ای است که در آن یتیمی باشد و مورد اکرام قرار گیرد و بدترین خانه‌ها، خانه‌ای است که یتیمی در آن مورد بی مهری قرار گیرد. (مستدرک/۱/۱۴۸)

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند: برکت به جانب خانه ای که مردمان دیگر از آن بهرمند می‌شوند، بسیار سریع روان می شود. (کافی ج ۶ ص۴۱۵)

رعایت اصل ساده زیستی:

سیره انبیاء، اولیاء، اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام، علمای ربانی و مؤمنین، رعایت اصل سادگی و ساده زیستی در زندگی به ویژه در زمینۀ مسکن بوده است.

هرچه مسکن و خانه تزیین شده و تجملات و تشریفات آن زیاد گردد، انسان میل بیشتری به مادیات داشته و از معنویات دور خواهد افتاد. امروزه خانه ها با انواع ظروف تجمّلی که هیچ استفاده و کاربردی جز دنیازدگی اهل آن و حسرت و آه برای دیگران ندارد، تزیین می شود؛ دکورها، ویترین ها و کمدهایی که مملوّ از وسایل تزیینی و زینتی، مجسمه ها و … است که این موارد مخالف صریح با سبک زندگی اسلامی می باشد و در راستای سبک زندگی غربی است.

امام خمینی رحمه الله علیه می گویند: هرچه بروید سراغ این که یک قدم بردارید، برای این که خانه تان بهتر باشد، از معنویتتان به همان مقدار و از ارزشتان به همین مقدار، کاسته می شود؛ ارزش انسان به خانه نیست، به باغ نیست. (صحیفه نور ج ۱۹ ص ۱۵۷)

بنابراین آن چیزی که تا به حال روحانیت را پیش برده و حفظ نموده این است که ساده زندگی کرده اند؛ همچنین آنهایی که منشأ آثار بزرگ بوده‌اند، اهل تجمل گرایی نبودند.

آسیب های معماری غربی:

معماری غربی دقیقاً بر خلاف معماری اسلامی است و هر آن چه را که اسلام مد نظر قرار داده، مورد هدف قرار می دهد. بخش اعظم زیربنای خانه به‌صورت یک سالن باز در می آید و در گوشه ای از آن آشپزخانه که اختصاص به بانوان دارد، بدون هیچ حفاظ، در و یا پنجره ای به صورت باز (اُپن) در می آید؛ آینه ای بزرگ در گوشۀ دیگر اتاق نصب می شود و با عث می شود که افق دید نامحرمان را تا زوایای داخلی فزونی بخشد و فعالیت های بانوان در داخل آشپزخانه، به راحتی مشاهده شود.

در اطراف این سالن باز، سرویس بهداشتی، حمام و اتاق خواب قرار دارد که نه تنها میهمان و میزبان در آن امنیت و آسایش ندارند، بلکه افراد خانه هم از دست یک‌دیگر امنیت و آسایش ندارند. اگر یک نفر بخواهد تلویزیون نگاه کند، بقیه هم باید نشسته و تلویزیون ببینند؛ اگر میهمان برای یکی از اعضای خانه بیاید، همگی باید در کنار میهمان بنشینند؛ اگر میهمان نیاز به سرویس بهداشتی پیدا کند، معذّب است؛ همچنین اگر میزبان نیاز به سرویس بهداشتی داشته باشد نیز همین گونه می‌باشد.

صفا و صمیمیت، عاطفه و مهربانی در این خانه‌ها به شدت در معرض زوال قرار گرفته و اعتقادات مذهبی، عفاف و حجاب مورد هجمه قرار می گیرد؛ حریم مَحرم و نامَحرم شکسته می شود؛ میهمانان هنگام پذیرایی مجبورند در کنار میزبان به صورت مختلط بر سر یک سفره قرار گیرند.

در معماری امروزی برای مسکن هیچ گونه اندرونی و بیرونی در نظر گرفته نشده و حتی محل خشک نمودن لباس های شسته شده، یا داخل خانه در معرض دید همگان و یا کنار پنجره در معرض دید رهگذران و عابران قرار گرفته است. در حالی که در روایت وارد شده است: لباس بانوان را باید از دید نامحرمان محفوظ نگه داشت.

متأسفانه به جای سادگی و بی پیرایگی که دستور اسلام می باشد، انواع تزیینات، تجملات، تشریفات زاید و دردسر ساز، مجسمه ها، ظروف تزیینی و … در این خانه ها به چشم می خورد، اما از هنر اسلامی خبری نیست.

آن مقدار که به اتاق خواب بها داده می شود به محل عبادت کمترین توجهی هم نمی شود، به جای صوت قرآن و أذان در چنین خانه هایی، صدای موسیقی، غنای حرام و آواز نامحرمان به گوش می رسد.

نتیجه:

با توجه به مطالب بالا می توان گفت که آفت های زندگی غربی در حال رسوخ به زندگی ما مسلمانان می باشد و به نوعی تهاجم فرهنگی در حال همنوایی است.

به عبارت دیگر وقتی سبک معماری اسلامی به معماری غربی تبدیل شد، بر همین اساس لوازم و تبعات آن نیز به دنبال آن خواهد آمد و به تدریج نکبت های زندگی غربی و آنچه در فرهنگ اسلامی ما مورد قبول نیست همراه با لوازم و تبعات فرهنگ زندگی غربی  وارد زندگی ما شده و تربیت خانواده و فرزندان‌مان را تحت تأثیر خود قرار می دهد.

نام و نام خانوادگی: (موردنیاز)
پست الکترونیک: (موردنیاز)
آدرس اینترنتی:
درج دیدگاه:
آخرین اخبار
پربیننده ترین ها